10 SORUDA NAKDİ ÜCRET DESTEĞİNDEN YARARLANMA USUL VE ESASLARI

24 Nisan 2020

22 Nisan 2020 tarihinde Türkiye İş Kurumu tarafından “4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun Geçici 24 üncü Maddesi Kapsamında Yapılacak Nakdi Ücret Desteği Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar” yayımlanmıştır.


17 Nisan 2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7244 sayılı “Yeni Koronavirüs (Covıd-19) Salgınının Ekonomik Ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” un 7 nci maddesi ile; 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na geçici 24 üncü madde eklenmiş ve 17 Nisan 2020 tarihinden sonra işveren tarafından ücretsiz izne ayrılan ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan işçiler ile 15 Mart 2020 tarihinden sonra 4447 sayılı Kanun’un 51 inci maddesi kapsamında iş sözleşmesi feshedilen ve işsizlik ödeneğinden faydalanamayan işçilere; ücretsiz izinde kaldıkları veya işsiz kaldıkları süre boyunca günlük 39,24-TL nakdi ücret desteği sağlanacağı kabul edilmiştir.

Nakdi ücret desteğinin uygulanmasındaki şartları netleştirmek adına 22 Nisan 2020 tarihinde Türkiye İş Kurumu tarafından “4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun Geçici 24 üncü Maddesi Kapsamında Yapılacak Nakdi Ücret Desteği Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar” yayımlanmıştır. İŞKUR tarafından yayımlanan usul ve esaslar on soruda cevaplanarak aşağıda dikkatinize sunulmuştur.

1. NAKDİ ÜCRET DESTEĞİNDEN KİMLER YARARLANABİLİR?

İŞKUR tarafından yayımlanan Usul ve Esaslar’ ın 2 nci maddesi uyarınca nakdi ücret desteğinden yararlanabilecek işçilerin kapsamı belirlenmiş ve 6 ncı maddesi uyarınca hak kazanma şartları düzenlenmiştir. Buna göre;

ÜCRETSİZ İZNE AYRILANLAR

İŞ AKDİ FESHEDİLENLER


            a) 17/4/2020 tarihi itibarıyla iş sözleşmesinin bulunduğu işveren tarafından 4857 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi uyarınca ücretsiz izne ayrılmak,

b) Kısa çalışma ödeneğinden yararlanmamak,

c) Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almamak,

ç) SGK’ya 01, 04, 05, 06, 12, 14, 20, 29, 32, 35, 39, 52, 53, 54 veya 55 nolu belge türlerinden bildirilmiş olmak,

koşullarını birlikte taşımaları gerekmektedir.


            a) 15/4/2020 tarihinden sonra 4447 sayılı Kanunun 51 inci maddesi kapsamında iş sözleşmesi feshedilen ve adı geçen Kanunun diğer hükümlerine göre işsizlik ödeneğinden yararlanmamak,

b) Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almamak,

koşullarını birlikte taşımaları gerekmektedir.

2. NAKDİ ÜCRET DESTEĞİ BAŞVURUSU NASIL YAPILACAK?

İŞKUR tarafından yayımlanan Usul ve Esaslar’ ın 5 inci maddesi uyarınca nakdi ücret desteği başvuru esasları belirlenmiştir. Buna göre;

ÜCRETSİZ İZNE AYRILANLAR

İŞ AKDİ FESHEDİLENLER

 

  • Ücretsiz izne ayrılan işçilere ilişkin aylık bildirimlerin, “https://uyg.sgk.gov.tr/IsverenSistemi” internet adresinden ücretsiz iznin verildiği ayı takip eden ayın 3’üne kadar işverenlerce yapılması gerekmektedir.
  • Başvuru ekranında işveren tarafından ilgili ayda işçinin ücretsiz izne ayrıldığı gün sayısı, işçinin TC Kimlik Numarası, işçinin IBAN numarası ve cep telefonu bilgileri bildirilmelidir.
  • Bildirimi yapılan işçiler için ilgili aya ait Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinde/Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamelerinde eksik gün nedeninin, “28-Pandemi Ücretsiz İzin” olarak seçilmesi gerekmektedir.
  • 17/4/2020 tarihinden sonra ücretsiz izne ayrılmasına rağmen, Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinde/Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamelerinde “28-Pandemi Ücretsiz İzin” eksik gün nedeni yerine yanlışlıkla başka bir koddan bildirim yapanların, eksik gün kodunun değiştirilmesi için SGK’nın ilgili il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezine başvurmaları gerekmektedir.
  • 5510 sayılı Kanunun Ek-9 uncu maddesi kapsamında, ev hizmetlerinde ay içerisinde 10 günden fazla sigortalı çalıştıranlar ise ücretsiz izne ayıracakları işçilerini ücretsiz iznin verildiği ayın sonuna kadar aynı eksik gün koduyla Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerine/Sosyal Güvenlik Merkezlerine bildirmesi gerekmektedir.

 

  • 15/03/2020 tarihinden sonra iş sözleşmesi feshedilen ancak işsizlik ödeneği başvurusuna rağmen bu ödeneğe hak kazanamayan işsizlerin nakdi ücret desteği ödemeleri, ayrıca başvuru yapmalarına gerek bulunmaksızın İŞKUR tarafından re’sen gerçekleştirilecektir.
  • 15/03/2020 tarihinden sonra 4447 sayılı Kanunun 51 inci maddesi kapsamında iş sözleşmesi feshedilen ancak işsizlik ödeneği başvurusunda bulunmayan işsizlerin nakdi ücret desteği ödemeleri, “https://esube.iskur.gov.tr/” internet adresinden veya e-Devletten işsizlik ödeneği başvurusunda bulunmaları gerekmektedir. Şartları taşıyan işçilere İŞKUR tarafından nakdi ücret desteği sağlanacaktır.

3. NAKDİ ÜCRET DESTEĞİ BAŞVURUSU GÜNCELLENEBİLİR Mİ?

İşverenler tarafından güncelleme işlemlerinin, https://uyg.sgk.gov.tr/IsverenSistemi üzerinden  ücretsiz iznin uygulandığı ayı takip eden ayın sonuna kadar SGK’ya bildirilmesi gerekmektedir. Ancak bu şekilde uygulamanın yürürlükte olduğu sürenin tamamlanmasından sonra izleyen ay sonuna kadar yapılan ve hak doğurucu nitelikteki başvurular en fazla bir önceki ay için yapılabilecektir.

4. ÖDEME SÜRESİ VE TUTARI NE KADARDIR?

İŞKUR tarafından yayımlanan Usul ve Esaslar’ ın 7 nci maddesi uyarınca nakdi ücret desteği ödeme süresi ve tutarı belirlenmiştir. Buna göre;

ÜCRETSİZ İZNE AYRILANLAR

İŞ AKDİ FESHEDİLENLER

  • Nakdi ücret desteğinin süresi, 17/4/2020-17/7/2020 tarihleri arasında ücretsiz izinli olunan süreleri kapsar.
  • Nakdi ücret desteğinin süresi, 17/4/2020-17/7/2020 tarihleri arasında işsiz olarak geçen süreleri kapsar.
  • Cumhurbaşkanı tarafından 4857 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesinde yer alan fesih yapılamayacak sürenin uzatılması halinde, nakdi ücret desteği de aynı süre için uzatılacaktır.

 

  • Nakdi ücret desteğini hak eden her bir kişi için yapılacak ödeme, 39,24 Türk Lirası olarak belirlenen bir günlük tutardan damga vergisi düşüldükten sonra hesaplanan tutar ile ödemeye hak kazanılan gün sayısı çarpımı sonucu elde edilen tutara tekabül eder. Hesaplanan ödeme tutarından damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılamaz.

 

5. NAKDİ ÜCRET DESTEĞİ ALAN İŞÇİ ÇALIŞTIRILABİLİR Mİ?

Ücretsiz izne ayrılarak nakdi ücret desteğinden yararlanan işçinin fiilen çalıştırıldığının tespiti halinde işverene, bu şekilde çalıştırılan her işçi ve çalıştırıldığı her ay için ayrı ayrı olmak üzere fiilin işlendiği tarihteki 4857 sayılı Kanunun 39 uncu maddesince belirlenen aylık brüt asgari ücret tutarında çalışma ve iş kurumu il müdürlüklerince idari para cezası uygulanacaktır.

6. İŞVEREN FAZLA VE YERSİZ ÖDEMEYE SEBEP OLURSA YAPTIRIM NEDİR?

Fazla ve yersiz ödemeye sebep olan işverenlerden, ödenen nakdi ücret desteği, ödeme tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte tahsil edilecektir.

15 Mart 2020 tarihinden sonra 4447 sayılı Kanun’un 51 inci maddesi kapsamında iş sözleşmesi feshedilen ve işsizlik ödeneğinden faydalanamayan işçiler için yapılacak düzeltme ve güncelleme bildirimleri nedeniyle oluşan fazla ve yersiz ödemeler, işçinin takip eden ay için yapılacak nakdi ücret desteği ödemesinden mahsup edilecektir. Fesih işleminin yapılamayacağı dönemi izleyen ayın sonuna kadar mahsuba yeter veya hiç nakdi ücret desteği alamayacak kişi bakımından ortaya çıkan fazla ve yersiz ödemeler, işverenden genel hükümlere göre İŞKUR tarafından tahsil edilecektir.

7. NAKDİ ÜCRET DESTEĞİ NE ZAMAN KESİLİR?

Nakdi ücret desteğinden yararlanılan dönemde, aynı veya başka bir işyerinde işe başlanması ve/veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı alınmaya başlanması halinde nakdi ücret desteği kesilecektir.

8. İŞÇİNİN BİRDEN FAZLA İŞYERİNDE ÇALIŞMASI DURUMUNDA NE OLUR?

Birden fazla işyerinde çalışırken, bu işyerlerinden 4857 sayılı Kanunun geçici 10 uncu maddesi kapsamında ücretsiz izne ayrılanlar adına işverenler tarafından bildirilen prim ödeme gün sayıları toplanacaktır. Bu kişiler adına 30 günden eksik kalan gün sayısı kadar nakdi ücret desteği ödenirken ilgili ayda toplamda 30 gün ve üzeri prim bildirimi yapılması durumunda, bu kişiler nakdi ücret desteğine hak kazanamayacaktır.

9. NAKDİ ÜCRET DESTEĞİNDEN YARARLANANLARIN GSS PRİMLERİNİ KİM ÖDER?

Nakdi ücret desteğinden yararlananlardan, 5510 sayılı Kanuna göre genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi kapsamına girmeyenler, aynı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılacak ve SGK tarafından tescili yapılan kişilere ait genel sağlık sigortası primleri, İŞKUR tarafından SGK’ya aktarılacaktır.

10. NAKDİ ÜCRET DESTEĞİ NE ZAMAN ÖDENİR?

SGK, nakdi ücret desteği kapsamında işverenler tarafından yapılan beyana bağlı bilgileri aylık olarak bildirilen ücretsiz iznin yapıldığı ayı takip eden ayın 5’ine kadar İŞKUR’a bildirecek ve İŞKUR, bu verileri esas alarak nakdi ücret desteklerini her ayın 8’inde ödemeye başlayacaktır. Belirlenen günlerin hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine denk gelmesi halinde takip eden ilk iş günü işlemler gerçekleştirilecektir. Söz konusu günlerde değişiklik yapmaya Bakan yetkili kılınmıştır.